X
تبلیغات
حقوق و اخلاق پزشکی - اخلاق پزشکی رشته ها
تاريخ : شنبه بیست و سوم اردیبهشت 1391 | 14:54 | نویسنده : محمد سامی
اخلاق پزشکي در رشته بيهوشي قلب

زمينه و هدف: از آنجا که اخلاق پزشکي که در علوم جديد به آن پرداخته مي شود غالبا نشات گرفته از اصول حاکم بر فرهنگ و تمدن غرب مي باشد ممکن است بعضي از مفاهيم آن همخواني لازم را به مباني فرهنگي جامعه ما نداشته باشد و ضرورت دارد انديشمندان در ايران بر روي اين موضوعات بازنگري داشته باشند. در اين راستا در گام نخست بايد به فلسفه اخلاق پزشکي پرداخت و بر اساس آن ابعاد مختلف امور درمان را مورد ارزيابي قرار داد.


روش بررسي: روش تحقيق اين مطالعه، روش تحقيق کيفي از نوع کاربردي- تبييني است. در اين مقاله سعي شده با استفاده از کتب و مقالات مختلف در زمينه اخلاق پزشکي، بيهوشي قلب، جهان بيني و ايدئولوژي اسلامي موضوعات مورد نظر بررسي و تبيين گردند.
يافته ها: تبيين برخي موضوعات شامل فلسفه اخلاق پزشکي از ديدگاه فرهنگ اسلامي، لزوم تعامل بين متخصصين پزشکي کشور و علما اسلامي جهت حل موضوعات جديد اخلاق پزشکي و روشن شدن برخي ملاحظات اخلاقي در مراحل مختلف بيهوشي قلب اعم از قبل، ضمن و بعد از اعمال جراحي قلب.
نتيجه گيري: بحث پيرامون تبيين ابعاد نظري اخلاق پزشکي در رشته هاي مختلف پزشکي با توجه به حاکميت فرهنگ اسلامي در کشور، بمنظور ارتقا کيفيت ارايه خدمات درماني و کمک به رشد شخصيت انساني پزشکان ضروري بنظر مي رسد.

دانلود متن کامل: 

منبع : گروه هوشبری اهواز



تاريخ : جمعه بیست و دوم اردیبهشت 1391 | 23:7 | نویسنده : معصومه درویش

 کدهای اخلاقی برای تکنولوژیست رادیولوژی
 
 
 •کارشناس رادیولوژی به صورت حرفه ای رفتار می کند، به نیازهای بیماران پاسخ  دهد، از همکاران خود حمایت کرده و با آن ها در بهبود کیفیت شرایط مراقبت از بیمار، همکاری  کند.
 
•کارشناس رادیولوژی برای ارتقا هدف اصلی حرفه خود که همانا خدمت رسانی برای بیمار با احترام به شأن انسانی وی است، اقدام  کند.

 •کارشناس رادیولوژی باید بدون توجه به موارد مختلف از قبیل: طبیعت بیماری یا ناهنجاری و بدون تبعیض قایل شدن بر اساس جنس، نژاد، عقیده، مذهب یا وضعیت اجتماعی- اقتصادی به ارائه خدمات بپردازد.

•کارشناس رادیولوژی باید با به روز کردن دانش خود در زمینه شغلی خویش، روش های جدید را جایگزین روش های قدیمی نموده و از ابزارهای جدید نسبت به اجرای فرآیندهای مربوط به پروسه تشخیص، استفاده نماید.

•کارشناس رادیولوژی می بایست نسبت به تشخیص شرایط همت گمارد، مراقبت از بیمار را تمرین کند، مسئولیت لازم برای یک تصمیم حرفه ای را بپذیرد و مناسب ترین کار را که به نفع بیمار است، انجام دهد.
 
•کارشناس رادیولوژی همانند یک مأمور از طریق مشاهده و ارتباط با بیمار، اطلاعات مناسب را بدست آورد و از این طریق به پزشک در پروسه تشخیصی و درمانی کمک کند.

•کارشناس رادیولوژی با استفاده از تجهیزات و ابزارهای لازم و نیز نکنیک های صحیح، میزان تابش به بیمار را کاهش داده و نیز از تابش های غیر ضرور به خود، بیمار و افراد دیگر جلوگیری به عمل  آورد.

•کارشناس رادیولوژی، رفتارهای اخلاقی متناسب با حرفه اش را انجام  دهد و از حقوق بیمار در مراقبت کیفی در طول پروسه تصویربرداری، دفاع  کند.( تکنولوژیست رادیولوژی، رفتارهای اخلاقی مناسب حرفه اش را تمرین  کند)
 
•کارشناس رادیولوژی به اصل رازداری بیمار احترام می گذارد و از آشکار کردم اطلاعات شخصی بیمار مگر در مواردی که قانون درخواست کند و یا صلاح فردی یا جمعی در میان باشد، خودداری کند.
 
•کارشناس رادیولوژی در محاذات انجام مسئولیت خویش به صورت ادامه دار نسبت به افزایش میزان اطلاعات و به روز کردن دانسته های عملی و علمی خود همت گمارد.


تاريخ : پنجشنبه بیست و یکم اردیبهشت 1391 | 23:1 | نویسنده : معصومه درویش
باتوجه به مطالب ارایه شده درمقاله،راهنمای اخلاقی درخصوص رعایت تعهدات حرفه ای دراتاق عمل به شرح زیرپیشنهادمیگردد:

 

این حق بیماراست که هنگام پذیرش دراتاق عمل بامنشورحقوق بیماردراتاق عمل آشناشود.

این حق بیماراست که درصورت تمایل قبل ازعمل با محیط اتاق عمل آشنا شود.

این حق بیماراست که درباره ی روشهای مختلف جراحی موجود برای درمان بیماریش ازپزشک مربوطه توضیح بخواهد.

این حق بیماراست که شیوه ی جراحی وبیهوشی خودراباتوجه به مزایاومعایب هرروش انتخاب نماید.

این حق بیماراست درموردهرگونه اقدام اعم ازبیوپسی،نمونه برداری یاهرگونه استفاده ازاجزای بدنش که به منظورپژوهش یاآزمایش انجام میگیرد،قبل ازعمل اطلاع یافته ورضایت آگاهانه ای بدین منظورازوی گرفته شود

این حق بیماراست که جراح،متخصص بیهوشی،انترن،رزیدنت،دانشجووپرسنل حاضردراتاق عمل راشناخته ورتبه ی علمی هریک رابداند.

این حق بیماراست که درحین انتقالش به اتاق عمل پوشش اسلامی وشان ومقامان سانیوی حفظ شود

این حق بیماراست که وقت اوارزشمند شمرده شودوباتوجه به اضطرابی که دارد ساعتها قبل ازعمل به اتاق عمل فراخوانده نشود

این حق بیماراست که معاینها وتنها درصور ت ضرورت ودر داخل اتاق عمل وباحفظ حریم مخصوصی انجام گیرد

این حق بیماراست که پوشش اسلامی اوقبل،حین وبعدازعمل حفظ شود

این حق بیماراست که قبل ازدرپ کردن،جنس مخالف دراتاق حضورنداشته باشد

 این حق بیمارست که تطبیق جنسیتی با تکنسین اتاق عمل درطول عملش رعایت شود

این حق بیماراست که اکسپوزقسمتهای مختلف بدن وی تنها به قسمت موردنیازمحدود شود بدین منظوراستفاده ازلباس دوتکه برای بیماران توصیه میشود

این حق بیمارست که اکسپوزقسمت های مختلف بدن اوتنها درمواردضروری ودرکوتاهترین زمان ممکن انجام گیرد

این حق بیمارست که درطی عمل کسانی دراتاق عمل حضور داشته باشند که حضورشان واقعاضروری است.

 این حق بیماراست که بعدازعمل دردناحیه ی جراحی اش کنترل شود

این حق بیماراست که اطلاعات خصوصی پرونده ی پزشکی وی درحضورپرسنل وافرادی که اطلاع آن ها ازپرونده ی پزشکی بیمارضروری نیست،بازگو نشود

این حق بیمارست که اطلاعات مربوط به پرونده ی پزشکی اش تنها درصورت تمایل برایش شرح داده شود

این حق بیمارست که اطلاعات پرونده ی پزشکی اش کاملا محرمانه بماند

این حق بیمارست که پرسنل اتاق عمل با سوءاستفاده ازشرایط ویژه ی بیمارتحت بیهوشی وباتوجه به عدم توانایی وی درحراست ازاطلاعات پزشکی محرمانه ی خود،اسرارپزشکی وی را افشا ننمایند

این حق بیماراست که اطلاعات پزشکی محرمانه ی وی دربخشهای اطلاعاتی وبایگانی بیمارستان دراختیارافرادصادق وامین قراربگیرد



تاريخ : دوشنبه هجدهم اردیبهشت 1391 | 22:44 | نویسنده : معصومه درویش
  در راستای تعیین حقوق بیمار در موسسات دارویی و ارتقای کیفیت خدمات و همچنین به منظور بهبود و ارتقای شاخصهای سلامت جامعه و اجرای ماده یک قانون تشکیل وزارت بهداشت ،‌درمان و آموزش پزشکی و ماده ۲ قانون مربوطه به مقررات امور پزشکی ، دارویی ، مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب مجلس شورای اسلامی و آیین نامه‌های مربوط بدین وسیله منشور حقوق بیمار در داروخانه به شرح زیر ابلاغ می‌گردد

 

۱. بیمار حق دارد بعد از دریافت دارو از داروساز در داروخانه ،‌اطلاعات موردنیاز درباره درمان دارویی‌اش ( از جمله مقدار و نحوه صحیح مصرف دارو ) را سوال نماید و داروساز موظف است تا تفهیم کامل بیمار به تمامی سوالات دارویی بیمار پاسخ گوید. اطلاعات داده شده باید بدون اصطلاحات تخصصی و کاملاً واضح باشد به طوریکه بیمار قانع و بطور کامل توجیه شود . علاوه بر آن داروساز موظف است مقدار و نحوه مصرف دارو را مطابق دستورالعمل شماره ۷۳۹/د مورخ ۵ / ۲ / ۸۰ مکتوب نماید.

۲. بیمار حق دارد که حرمت و شان او در داروخانه حفظ شده و به نیازهای دارویی او با رعایت ضوابط و مقررات به موقع و به طور کامل توجه شود.

۳.بیمار حق دارد در رابطه با حفظ اسرار بیماری و وضعیت سلامت خود به داروساز اعتماد کامل داشته باشد و داروساز می‌باید در روابط کاری خود چنین اطمینانی را برای بیماران فراهم نماید.

۴.بیمار حق دارد در مورد داروهایی که پزشک برای او تجویز می‌کند از داروساز در داروخانه راهنمایی و مشاوره بخواهد.

۵. بیمار حق دارد به پاسخ‌های داروساز در رفع نیازهای دارویی‌اش اطمینان کند و داروساز مسئول گفته‌ها و توصیه‌های خود می‌باشد.

۶.بیمار حق دارد از داروساز خود درباره منافع و مضرات و هزینه‌های دارویی ‌اش اطلاعات بخواهد و داروساز باید بیمار را راهنمایی کند.

۷٫ بیمار حق دارد که بداند در صورت فراموش کردن یک دوز دارو چه باید کرد.

۸.بیمار حق دارد که بداند چطور متوجه شود داروهای مصرفی ‌اش اثر کرده و علامت پیشرفت درمان چیست .

۹. داروساز می‌تواند با توجه به سطح آگاهی بیمار و در صورتی که از گروه پزشکی باشد اطلاعات اضافی ارائه نماید.

۱۰. داروساز باید در مورد تداخل داروهای تجویز شده در نسخه با غذا ، داروهای دیگر و پاسخهای آزمایشگاهی بیمار را راهنمایی کند.

۱۱. داروساز باید توصیه‌های مصرف دارو در حالت بارداری یا شیردهی را در صورت لزوم به بیمار اعلام نماید. 

۱۲.داروساز باید بیمار را در صورت مصرف دارویی همزمان با سایر داروها  ( داروهای otc ، ضدبارداری خوراکی و غیره ) در صورت لزوم راهنمایی کند.

۱۳.داروساز باید در صورتی که بیمار دارای بیماری زمینه‌ای نیز هست ، نحوه مصرف داروهای موجود در نسخه را به بیمار توصیه نماید.

۱۴.داروساز باید صحت دوزاژ تجویزی را با توجه به شرایط بیمار ( سن ، وزن و غیره ) بررسی و در صورت لزوم با پزشک معالج مشورت نماید.

۱۵. داروساز باید عوارض جانبی مهم دارو را با توجه به برگه راهنمای بیمار ( بروشور ) با رعایت شرایط بیمار هشدار دهد.

 منبع: وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی



تاريخ : شنبه شانزدهم اردیبهشت 1391 | 22:42 | نویسنده : محمد سامی

این کتاب حاوی مطالبی در زمینه روان‌شناسی و اخلاق دندان پزشکی است که پیش از این در اولین سمینار اخلاق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در آبان ماه سال 1377عرضه شده است .به‌زعم مولف, ((هدف اصلی دندان پزشکی آن نیست که دندان‌های افتاده را جایگزین کنیم بلکه باید خود بیمار را بازسازی نماییم تا به عنوان یکی از اعضای سازنده و فعال جامعه نقش خود را از سر گیرد)) .در این کتاب, این مباحث به چشم می‌خورد :تصویر ذهنی شخص از خودش, عکس‌العمل بیمار در مقابل فشار روحی, اثرات روانی از دست دادن دندان, ارزش آشنایی با حالات روانی مختلف, طبقه‌بندی بیماران به روش آقای House, اهمیت از دست دادن دندان, اهمیت برقراری ارتباط با بیمار و تعیین فشار روحی(روانی) .

نویسنده: حقانی - محمودهمتی - مهران

محل نشر: شیراز

تاریخ نشر: ۱۵/۰۶/ ۱۳۷۸

 



تاريخ : جمعه پانزدهم اردیبهشت 1391 | 19:31 | نویسنده : محمد سامی
آیین نامه كميته كشوري اخلاق در پژوهشهاي علوم پزشكي

الف ) مقدمه و ضرورت تشكيل كميته

پيشرفتهاي علوم پزشكي و جمع آوري و نگهداري اطلاعات بخصوصدر مورد انسانها ، نگراني سوء استفاده از اين پيشرفتها و اطلاعات را باعث مي گردد. همچنين در مطالعاتي كه بروري انسان انجام مي گردد ، حتي در مواردي كه موازين تحقيق به شايستگي رعايت شده نيز ، تبعاتي براي انسان در بر دارند . لذا براي پيشگيري از سوءاستفاده هاي احتمالي قانون نور مبرگ در سال ۱۹۴۷ معيارهائي را براي انجام تحقيقات صادر كرد و از جمله تاكيد ويژه اي بر اخذ رضايت آگاهانه از انسانهای مورد پژوهش سازمان جهاني بهداشت در سال ۱۹۹۵ (در EM/ACHR داشت . اين موضوع در هجدهمين گردهمائي رياض عربستان ) مطرح و مقرر شد كه كميته هاي ملي اخلاق در پژوهش در تمامي كشور هاي منطقه تشكيل گردد.

ب ) اهداف

۱ – رعايت موازين اخلاقي ، حقوقي و فقهي ١ ، در پژوهشهاي اپيدميولوژيك ، باليني و علوم پايه كه انسان بعنوان آزمودني در آنها مورد تحقيق قرار مي گيرد.

۲ – محافظت انسانها در برابر خطرات احتمالي ناشي از تحقيق.

۳ – حفظ حقوق آزمودني ، پژوهشگر و سازمان مجري پژوهش.

۴ – فراهم آوردن زمينه مناسب براي محققين در جذب بودجه تحقيقاتي از سازمانهاي بين المللي.

۵ – پيش گيري از اجراي طرحهاي تحقيقاتي مغاير با موازين اخلاقي كه توسط محققين خارجي در داخل كشور به اجراء درخواهد آمد.

۶ – ترويج فرهنگ استفاده از مشاورين اخلاقي در برنامه هاي تحقيقاتي.

ج ) ساختار

۱) اعضاء

  1. معاون پژوهشي وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشكي (رئيس كميته )
  2. رئيس كيسيون پزشكي شوراي پژوهشهاي كشور
  3. رئيس مركز مطالعات و تحقيقات اخلاق پزشكي (دبيركميته )
  4. يك نفر حقوقدان مطلع به امور پزشكي
  5. دو نفر از محقيق برجسته كشور (ترجيحا يك نفر از بانوان )
  6. يك نفر اپيدميولوژيست و يا متخصصآمار حياتي
  7. يك نفر از علماء مذهبي (مسلط به امور حقوقي ،فقهي و پزشكي )
  8. يك فرد غير حرفه اي آگاه به ارزشهاي فرهنگي و اخلاقي جامعه

تنظيم صورتجلسات و پيگيري امور ارجاعي از سوي دبيركميته

د) شرح وظايف

۱ – بررسي طرحهاي تحقيقاتي ارجاعي از نظر رعايت ملاحظات اخلاقي

۲ – صدور مجوز (اخلاقي ) جهت اجراي طرحهاي تحقيقاتي كه انسان موضوع تحقيق مي باشد.

۱ – صدور مجوز براي طرحهايي كه از منابع بين المللي تامين هزينه مي شود -۲

۲ – صدور مجوز براي طرحهايي كه از طرف محقيق خارجي جهت اجرا در داخل كشور پيشنهاد مي -۲

شود.

۳ – تهيه آئين نامه اجرايي كميته هاي منطقه اي يا دانشگاهي مربوط به اخلاق در پژوهشهاي علوم

پزشكي

۴ – معرفي يك نماينده از سوي كميته جهت شركت در جلسات مرتبط با اخلاق در پژوهشهاي علوم سازمان جهاني بهداشت ، سازمان CLOMS ، زيستي كه توسط سازمانهاي بين المللي (نظير يونسكو كنفرانس اسلامي ، ... ) برگزار مي گردد (پژوهشهاي علوم زيستي مطابق تعريف سازمان جهاني بهداشت شامل پژوهشهاي مربوط به آن دسته از علومي است كه موضوع تحقيق آنها انسان مي باشد مثل پژوهشهاي پزشكي ، زيست شناختي ، ژنتيك و ...).

منبع : دانشگاه علوم پزشکی اراک



تاريخ : پنجشنبه چهاردهم اردیبهشت 1391 | 13:59 | نویسنده : معصومه درویش

اندازه جرم مواد در محدوده علم نانو به اندازه يک ميليارديم (9-10) متر است. در اين اندازه، اثر قوه جاذبه بر روي اجرام ناچيز بوده، در عوض اصطکاک سطح افزايش مي يابد. با استفاده از تکنولوژي نانو مي توان به موادي دست يافت که به لحاظ استحکام و انعطاف، باورنکردني باشند. مهم اين است که بتوان جرم را در اين اندازه توليد نمود و سپس محيطي را فراهم نمود که با يکي از متدولوژي هاي متداول بتوان آنها را به هم پيوند زد.

اين مفهوم کوچک سازي اجرام، البته در اندازه هاي بسيار کوچک، همان مطلبي است که مي تواند در تدوين متدولوژي هاي مؤثر مديريت پروژه در ايران کارآيي داشته باشد. اگر بتوان کارهاي پروژه را به اندازه هاي کوچک تقسيم کرد، خيلي کوچک، حالا اگر به اندازه نانو نباشند حداقل سايز مايکرو داشته باشند، چه اتفاقي مي افتد؟ اگر کارها کوچک شده باشند تأثير "قدرت جاذبه" بر روي آنها کمتر خواهد شد. اما قدرت جاذبه در اين محيط چيست؟ به نظر من قدرت جاذبه در محدوده مديريت پروژه همان "تخصص" است. يعني اگر کارها را به اندازه هاي کوچکتري تقسيم کنيم براي اجراي آنها به تخصص کمتري نياز خواهيم داشت. اين موضوع چندان پيچيده نيست! وقتي که کار تجزيه گشته و به اندازه کوچکتري در مي آيد، از پيچيدگي آن کاسته و ساده تر خواهد شد. کار ساده تر را با تخصص کمتر نيز مي توان انجام داد. اين عمل با مفهوم نانو کاملاً مطابقت دارد. از طرف ديگر به علت اينکه کارها ساده تر شده اند، و به تبع آن تعداد آنها نيز بيشتر گشته، لذا اصطکاک بين کارها بيشتر خواهد شد. درست مانند همان پديده اي که در نانو انتظار آن مي رود. تبلور اصطکاک سطحي در محدوده مديريت پروژه "ساختار سازماني" پرو ژه است. پس با تجزيه کارها به اندازه هاي کوچکتر مي توان نياز به تخصص را کاهش داد، و اين خود کمک بسيار بزرگي براي اجراي پروژه هايي است که به متخصصين با تجربه زيادي نياز دارد، و براي مديريت اصطکاک ناشي از افزايش کارها بايد ساختار سازماني مناسب را طراحي کرد.
بسيار خب، اينک که مفاهيم نانو را در طراحي متدولوژي مديريت پروژه مطرح کرده و قرينه هاي آنها را ترسيم کرديم به الزامات اجرايي نيز توجه مي کنيم. آنچه از اجرايي کردن مفاهيم فوق به دست مي آيد احتياج کمتر به تخصص و در نتيجه جبران ريسک هاي متناظر با آن مي باشد. اما لازمه موفقيت، طراحي سازمان مناسب خواهد بود. سازماني که به علت حضور تعداد زيادي از کارشناسان کم تجربه، از ضعف ثبات سازماني رنج خواهد برد. بسياري از کارشناسان جوان در مصاف با پروژه ها به اصطلاح "کم" مي آورند. از دوري خانواده گرفته تا انتظاراتي که تأمين کننده نظريه "يک شبه ره صد ساله رفتن" باشد. چگونه اين اصطکاک سطحي را مديريت خواهيم کرد؟ کليد موفقيت سازمان پروژه در همين موضوع نهفته است. در چنين شرايطي که از يک طرف کشور از کمبود متخصصين باتجربه رنج مي برد، و از طرف ديگر با جواناني سر و کار دارد که بايد تحت نظر مراقبت هاي "ويژه" قرار گيرند، چگونه مي توان سازماني مؤثر و کارآ را با همين نيروها تدارک ديد؟ پاسخ اين سؤال جاري نمودن فرهنگ مناسب توسط مديران ارشد سازمان هاي پروژه اي است. فرهنگي که اخلاق را در رأس توجهات خود قرار دهد، و مديراني که به آن فرهنگ عمل نمايند. باز هم برمي گرديم به موضوع اساسي ايجاد صلابت سازماني؛ اخلاق. مي خواهم از نانو شروع کنم و يا از هر نقطه ديگر ولي لاجرم تضمين اجراي مناسب تمامي تئوري هايي که در زمينه مديريت سازماني مي دانم، بر مي گردد به اخلاق. اينک شما قضاوت کنيد، در مجموعه دروس مديريت پروژه، در دانشگاه هاي معظم دنيا، و يا دانشگاه هاي خودمان، که اينک بعضي از آنها به عنوان بهترين دانشگاه هاي مهندسي دنيا شناخته مي شوند، کدام يک به اخلاق در پروژه توجه مي کنند؟ خودتان را خسته نکنيد، صفر! ما در طي سال ها کار کردن در ايران مسائل مديريت پروژه را شناسايي کرده ايم، در همين مدت نيز در محيط پروژه ها کار کرده ايم، و اينک به شما خوانندگان محترم مي گوييم که تجربه ما مي گويد که از بي اخلاقي، بد اخلاقي، کج اخلاقي رنج مي بريم و به دليل نبود و يا رقيق بودن مباني اخلاقي در پروژه ها سازمان هاي محکم و مؤثر پروژه اي نيز نداريم. مسئله را مي دانيم، راه حل را نيز مي بينيم، اما نميدانم چه بلاهتي است که همچنان بر تکنيک هاي "سيب زميني" تأکيد داريم. تنها چيزي که مي تواند اين روحيه را توجيه نمايد بي علاقگي به پيشرفت کشور است. رمز موفقيت در اجراي موفق مفاهيم نانو در متدولوژي هاي مديريت پروژه، استقرار مباني و فرهنگ اخلاقي سازماني است. 

تحلیل مسائل اخلاقی نانوزیست فناوری
 

در زمینه‌های اخلاق نانوزیست فناوری، مباحث علوم اجتماعی و فلسفه بر 5 محور: ارتقای توانمند ‌های انسان؛ زیست شناسی مصنوعی؛ نانوپزشکی؛ مواد غذایی و کشاورزی و آزمایش حیوانات تمرکز دارد.

این محورها در بحث های سیاست گذاری فناوری نانو در زمینه های سلامت، پزشکی، زیست فناوری و محصولات غذایی مبتنی بر فناوری نانو، مطرح است.

اتحادیه اروپا در چارچوب پروژه ObservatoryNano، دو حوزه ارتقای توانمندی های انسان و زیست شناسی مصنوعی را تجزیه و تحلیل کرده و در قالب گزارشی آن را منتشر نموده است.

بر اساس این گزارش، در حال حاضر مفاهیم ارتقای توانمندی های انسان و زیست شناسی مصنوعی، بیشتر مورد توجه سیاست گذاران، ذینفعان، فلاسفه و دانشمندان علوم اجتماعی قرار گرفته است. برخی از روندهای کنونی فناوری نانو در حوزه های سلامت، پزشکی و زیست فناوری دارای الزاماتی برای ارتقای توانمندی های انسان و زیست شناسی مصنوعی هستند.


یکی از اهداف گزارش اخیر، مشارکت در توسعه ی اجتماعی بهتر فناوری نانو و کاربردهای آن است. ارتقای توانمندی های انسان و  زیست شناسی مصنوعی هم دارای پتانسیل کاربرد نظامی و هم کاربرد غیرنظامی هستند. کاربردهای غیرنظامی این دو حوزه بسیار گسترده تر از حوزه نظامی بوده و شامل حوزه های ورزشی و آرایشی-بهداشتی است. در زمینه ارتقای توانمندی های انسان در ورزش، اتحادیه اروپا به دنبال پایش این توسعه ها و مدیریت آنها است.

برخی از کاربردهای فناوری نانو در زمینه ارتقای توانمندی های انسان شامل: پزشکی پیشگیرانه و پزشکی ترمیمی هستند. بحث های اخلاقی و فلسفه ای فعلی این حوزه نیز شامل: ریسک ها، الزامات خود ادارکی انسان و مفاهیمی مانند سلامت و ناتوانی، بی‌ دالتی های اجتماعی، پیچیدگی های اجتماعی و انحطاط هنجارها و ارزش های اجتماعی است.

همچنین مهمترین مباحث فعلی زیست شناسی ترکیبی به فناوری نانو مربوط نمی شود. برخی از روندهای نانوزیست فناوری ممکن است توسط مقیاس های سیاست گذاری گروه اخلاق اتحادیه اروپا، تحت تاثیر قرار گیرد. البته ایمنی کارگران در آزمایشگاه های تحقیقاتی چندرشته ای و دانشمندان آماتور نیازمند توجه دائمی است.

نانوپزشکی یکی از حوزه های کلیدی فناوری نانو بوده که مسائل اجتماعی و اخلاقی بسیاری در رابطه با آن مطرح است. حداقل در اروپا، سه حوزه نانوداروسازی، تشخیص و پزشکی ترمیمی،  دارای اولویت بالا برای سرمایه گذاری خصوصی و دولتی است. علوم نانوی اعصاب نیز در آینده ای نزدیک چهارمین اولویت تحقیقاتی در اروپا خواهد شد.

فناوری نانو در مواد غذایی، یک حوزه مجزا است. طبق نظر بسیاری از کارشناسان، فناوری نانو پتانسیل بالایی در زمینه ایمنی و امنیت مواد غذایی، استفاده پایدار از منابع و به‌ زیستی حیوانات دارد. نگرانی های ذیفعان مختلف در این حوزه شامل حق انتخاب مشتریان و شفافیت مربوط به محصولات و فرایندهای مربوط به فناوری نانو در بخش مواد غذایی است. همچنین نگرانی سازمان های مردم نهاد در این زمینه شامل فقدان قوانین ایمنی خاص فناوری نانو و عدم مشارکت عمومی در فرایند تصمیم‌گیری این حوزه ها است.


 منابع:شرکت مشاوره و مهندسي انديشه وران

http://www.observatorynano.eu/project/catalogue/4NB



تاريخ : سه شنبه دوازدهم اردیبهشت 1391 | 22:54 | نویسنده : محمد سامی
 اخلاق پزشکي و چارچوب فکري طب

    شکل کارکرد باليني پزشکان مبتني بر يک چارچوب فلسفي است. در پزشکي مدرن غربي مدل زيست مکانيکي به عنوان زيربناي تحقيق، آموزش و درمان انتخاب شده است.

در اين مقاله تلاش من بر اين است که نشان دهم پيش نياز ايجاد اخلاق در متن عمل در پزشکي، بازنگري در فهم وجود بشري به عنوان موجودي زيست مکانيکي است و در عوض بايد مدلي جامع تر جايگزين شود که حتي المقدور، همه ابعاد انساني را لحاظ کند. از ديدگاه فون فورستر، براي دست يافتن به اخلاق در متن زندگي به دو ابزار نياز داريم: گفت و گو و متافيزيک. صرفا در پارادايمي که پزشک به زيست جهان بيمار توجه دارد گفت و گو شکل مي گيرد و سوالات متافيزيکي مورد بحث قرار مي گيرند. اين بدان معناست که همان طور که عام گرايان و خاص گرايان بر اين نظر متفق هستند، براي تصميم گيري درست اخلاقي ادراک زمينه مساله اخلاقي اهميت کليدي دارد. بنابراين، نياز به چارچوب فلسفي جايگزيني براي بهبود اخلاقيات در پزشکي احساس مي شود.

دانلود متن کامل به صورت pdf:

 

منبع:مرکز تحقيقات آموزش پزشکي دانشگاه علوم پزشکي اصفهان



تاريخ : سه شنبه دوازدهم اردیبهشت 1391 | 22:47 | نویسنده : محمد سامی

  اخلاق پرستاری

مجموعه تظاهرات رفتاری یک پرستار در جریان وظیفه شغلی که بصورت خصلتهای فردی، در رابطه با بیمار، بستگان و همراهان وی، جامعه، حکومت، محیط کار، همکاران و سایر موارد باید تجلی کند اخلاق پرستاری گفته می شود.

اخلاق پرستاری را می توان به دو بخش تقسیم نمود:

اخلاق حرفه ای

اخلاق انسانی، اسلامی

اخلاق حرفه ای مجموعه تظاهرات رفتاری است که یک پرستار از آن حیث که  پرستار است باید انجام دهد، برخی جنبه مثبت و ایجابی و برخی رفتاری منفی و سلبی است که پرستار نباید مرتکب شود.

اخلاق انسانی اسلامی مجموعه رفتارها و ویژگیهایی است که یک پرستار بعنوان اینکه یک انسان و یک  مسلمان است باید انجام دهد یا از آن اجتناب کند.

اینک ما به  مهمترین قواعد اخلاقی در هر مورد می پردازیم.

قواعد اخلاق حرفه ای:

۱- تلاش و کوشش در کسب دانش و مهارتهای  پرستاری: پرستار خوب در مرحله اول، کسی است که در دانش مربوط به وظیفه خود چیزی کم نداشته باشد. قران رفعت و درجه افراد را به علم آنها مربوط می داند:

یرفع الله الذین آمنوا و الذین اوتوالعلم درجات (مجادله-۱۱)

خداوند کسی  که ایمان و علم دارند را رفعت و درجه می بخشد و مسلماً کسی که دارای علم است و آنکه بدون علم است مساوی نیستند: هل یستوی الذین یعلمون والذین لایعلمون (زمر- ۹)

۲- تلاش مستمر در پژوهش و آشنائی با مهارتهای جدید: فراموشکاری انسان، گسترش روزافزون علوم و فنون و رد شدن برخی روشهای علمی مراقبت و بهداشت و … ایجاب می کند که انسان هیچگاه خود را بی نیاز از مطالعه و تحقیق احساس نکند و ارتباط خویش را با اساتید خود قطع ننماید. پیامبر اکرم (ص): اغد عالماً او متعلماً او مستمعاً او محباً و لاکن الخامسه فتهلک.

اولین گام شکست یک پرستار احساس بی نیازی از اطلاعات جدید و عدم تبادل علمی صحیح و مشورت نکردن در کارهاست. بخاطر اهمیت ارتقاء علمی مراکز بازآموزی و دوره های کوتاه مدت حرفه ای و تخصصی باید جدی گرفته شود. کتابهای جدید، مجلات علمی و تحقیقات، سمینارها همه باعث می گردد تا آب زلال رود ذهن همیشه در جریان باشد.

۳- دقت و احساس مسئولیت در انجام وظائف به بهترین نحو ممکن: پرستاران باید توجه داشته باشند که شغل حساس و پرمخاطره ای را انتخاب نموده اند، خسارات احتمالی این شغل برخلاف حرفه های دیگر گاه غیرقابل جبران است، چرا که با سلامتی و جان بیمار سرو کار دارد.[۴]

مفیدترین مراقبت با کمترین خطر جهت حفظ سلامت بیمار باید همیشه مورد توجه پرستاران باشد. در صورت هرگونه شک و تردید در مورد استفاده از یک دارو و میزان خوراندن یا تزریق آن باید مشورت نمود و غرور و کسر شأن خود دانستن پرسش نباید باعث شود ناآگاهانه دست به عملی زده شود و لذا بدون تجویز پزشک به درمان شخص جز در موارد اضطراری نباید بپردازد. باید  توجه داشت که هرگونه سهل انگاری و غفلت که باعث ایجاد ضایعه ای گردد پیگرد قانونی دارد.

۴- توجه به عواطف و احساسات و رشد شخصیت بیمار و احترام در گفتار و رفتار: آنچه امروزه بعنوان یک حقیقت مورد توجه همگانی قرار گرفته است ارتباط پیوند ناگسستنی میان جسم و روح است و همانگونه که اختلالات روانی باعث تغییر و عدم تعادل فیزیولوژیک می گردد، تغییرات فیزیولوژیک و جسمانی نیز مشکلات روانی به بار خواهد آورد. یکی از عوامل موثر در بهبود بیمار و کاهش درد و رنج در بیماران مسائل روحی و روانی است. غالب بیماران از میزان علم و تخصص پرستار و موقعیت او اطلاع کافی ندارند و آنچه برای آنها ارزش دارد رعایت ارزشهای اخلاقی، ادب تواضع و فروتنی، احترام به بیمار است و البته احترام به دیگران جدای از احترام به خویش نیست، تنها کسی که بیمار با او بیشتر برخورد داشته و امکان دسترسی به او برای بیمار بیشتر است پرستار می باشد و طبیعتاً انتظار او از پرستاران نیز بیشتر خواهد بود.

۵- توجه به اعتقادات مذهبی بیمار و پرهیز از اموری که باعث جریحه دار شدن این اعتقادات گردد مثل:

- بی اعتنائی به نجس و پاکی

- بی اعتنایی به نماز و انجام وظائف مذهبی بیمار

- بی اعتنائی به پوشش زنان و معاینه در مقابل دیدگان دیگران و …

- تحمیل عقاید مخالف بر بیمار

- عدم رعایت شئونات دینی مورد احترام مردم در برخوردها و نحوه پوشش

بی توجهی به اینگونه امور باعث بی اعتنائی، عدم اعتقاد بیمار به پرستار و گاه بروز خشونت می گردد.

۶- برخورد مناسب با بستگان بیمار: از هنگامی که بیمار وارد بیمارستان می شود در صورتی که همراهی داشته باشد اوست که با پرستار  تماس گرفته و انتظار زیادی از پرستار دارد، پرستار باید برخورد مناسبی با آنها داشته باشد. همراه همواره می تواند یار و کمک پرستار نیز در بهبودی بیمار باشد. در صورت خطرناک بودن بیماری اطلاع اطرافیان بسیار مفید خواهد بود.

۷- روابط مالی پرستار با بیماران و عدم چشم داشت مادی و مالی به بیمار و عدم تبعیض در رسیدگی به بیمار:

پرستار نباید به بیمار با دید انتفاعی بنگرد، بیمار نباید احساس کند پرستار با وی و سلامتی او ارتباط مالی برقرار کرده است. ثروتمند بودن یا فقیربودن بیمار نباید در نحوه عملکرد پرستار تاثیری داشته باشد در دستورات اخلاق پرستاری از شورای بین المللی پرستاران نیز آمده است: پرستار در مقابل کار خود فقط حقوقی را که برای وی معین شده است دریافت می دارد. سفارشات و توصیه ها نباید تاثیری بر زیرپاگذاردن ظوابط داشته باشد. تبعیض دربکارگرفتن امکانات بیمارستان برای بیماران و تحمیل خرجهای اضافی برای بیمار رفتاری مناسب شأن پرستار نیست.

۸- تاکید بر امیدواری: کسانی که از بیمار خود آگاهی ندارند علاقمند هستند که از آن اطلاع حاصل کنند و پرستاران معمولا در مقابل پرسش از نوع بیماری از طرف بیمار مواجه هستند، پرستار نباید بی محابا بیمار را در مقابل واقعیتهای دردناک قرار دهد بلکه باید قبلا آمادگی لازم را نسبت به هر بیماری در او ایجاد کرده و  نسبت به امکان درمان آن آنها را امیدوار سازند و از سخنانی که موجب تشویش، نگرانی و اضطراب در بیمار می گردد اجتناب کنند و بیمار را متوجه صبر[۵]، دعا[۶]، حسن ظن به خدا[۷]، و اعتماد به قدرت لایزال الهی کرده  و بر عدم یأس از رحمت الهی که گناه کبیره است تاکید نماید لاتاسوا علی مافاتکم و لاتفرحوا بما اتاکم (حدید-۲۳)، قوت قلب و تصلای خاطر بسیار موثر است و این رفتار با بیمار خود نوعی دارو برای او محسوب می گردد.

۹- بخورد صحیح با کادر پزشکی و همکاران و مسئولین مرتبط با بیمار:

مسئولیت دشوار و سنگین پرستاری یک فعالیت جمعی است و فقط در صورت همکاری و همفکری صحیح و مناسب سامان می پذیرد از اینرو همکاری و احساس مسئولیت همگانی در این بخش لازم است.

گذشت، حلم، بردباری، عطوفت لازمه کار دسته جمعی است پزشک فقط به کمک پرستار قادر  خواهد بود که به مداوای بیمار بپردازد لذا پرستاران باید بطور دقیق به دستورات پزشک در چارچوب قانون وشرع توجه کرده و به آن عمل نمایند. در دستورات اخلاقی شورای بین المللی پرستاران آمده است «پرستار به پزشک و همکاران بهداشتی خود اعتماد داشته، ناشایستگی و خلافت همکاران خود را فقط به مقامات صلاحیتدار گزارش می دهد.»

۱۰- رفتارهای مناسب قبل و بعد از مرگ بیمار:

بیمار در حال مرگ ممکن است با کمی تلاش حیات خود را باز یابد در صورتی که چنین چیزی ممکن نشد بطور معقول باید همراه و یا بستگان و در صورت نبودن خود او را با این واقعیت روبرو نموده و نیازهائی که دارد برآورده ساخت. در صورتی که می خواهد با بستگان خود تماس بگیرد یا وصیت نماید به او کمک نمود و آداب شرعی مربوط شخص محتضر را برای او بجا آورد. همدردی با بستگان و خانواده بیمار در کاهش رنج و مصیبت آنها بسیار موثر است و احساس تقصیری که ممکن است بستگان به بیمارستان و پرستاران در ذهن خود نسبت دهند را برطرف سازد.

۱۱- حفظ اسرار بیمار: آنچه که بیمار علاقه به افشاء آن ندارد و پرستار از آن اطلاع پیدا کرده است را نباید فاش ساخت رازداری  بنابر اقتضاء شغلی از اهمیت ویژه ای برخوردار است زیرا در صورت عدم اطمینان بیمار از حفظ اسرار خود مسائلی که در مداوا و بهبود بیماری خود ممکن است دخالت داشته باشد را بیان نخواهد نمود، از طرف دیگر افشاء اسرار ممکن است باعث فتنه و فساد و خونریزی و از بین رفتن آبروی آنان گردد.

پرستار نباید نقش جاسوس یا مجری قانون را بخود بگیرد و از حق افشاء اسرار جز در مواردی که قانون بصورت صریح استثناء کرده است را ندارد. دستورات اخلاقی شورای بین المللی پرستاران نیز تاکید دارد که: پرستار مطالب شخصی افراد را که به وی ابراز می شود همیشه نهان می دارد.[۸]

۱۲- تبعیت از قوانین و مقررات مربوط به حرفه پرستاری:

از آنجا که پرستار در جامعه ای متمدن و قانونمند زندگی می کند و سامان مندی یک جامعه و حرفه در گرو پیروی از قوانین جامعه می باشد، پرستار باید به مقررات محلی، ملی و بین المللی احترام بگذارد. البته باید توجه داشت که تبعیت از قوانین باید منافاتی با امور شرعی نداشته باشد. در دستورات شورای بین المللی پرستاران آمده است: «پرستار در راه برآوردن نیازهای بهداشتی انسانها به دستیاری گروههای بهداشتی و افراد دیگر جامعه با مقامات محلی و ملی و بین المللی همکاری می کند.»

منبع : دانشگاه علوم پزشکی اصفهان



تاريخ : دوشنبه یازدهم اردیبهشت 1391 | 11:50 | نویسنده : معصومه درویش
 اخلاق و کنترل عفونت در اتاق عمل
عفونتهای بیمارستانی یکی از مهمترین معضلات و مشکلات مراکز بهداشتی درمانی کشورهای توسعه یافته و کشورهای در حال توسعه می باشد.
 
 

برای پیشگیری و کنترل عفونتهای بیمارستانی رعایت موازین بهداشتی بیشترین اهمیت را دارا می باشد.در این میان کارکنان بیمارستان در زمینه های بهداشتی و مشکلات عفونت و طریقه انتقال آن از اهمیت به سزایی برخوردارند.

در عمل مشاهده شده که آموزش موثرترین روش مبارزه با عفونتهای بیمارستانی است.

 در پیشگیری از عفونت در اتاق عمل سه مورد زیر بعنوان منشا عفونت باید مد نظر باشد:

الف: بیمار
ب : پرسنل
ج : محیط اتاق عمل

 

محیط اتاق عمل

 

سالمترین محیط در محل انجام عمل حفظ شود.

ورود پرسنل به اتاق عمل فقط محدود به پرسنل ضروری گردد.

بعد از آخرین عمل جراحی کف اتاق عمل با ماده گندزدای مناسب نظافت شود.

 

دو موردمهم:

 

سينك دستشويي:  آخر هر شيفت كاري با آب و ماده دترجنت شسته و با محلول هيپو كلريت 1000ppm ضد عفوني نماييد.

 ديوار اطراف سينك دستشويي :  ديوار را روزانه از وجود ذرات پاشيده شده ، ناشي از صابون و مواد ضد عفوني كننده بررسي و آن محل را تميز نماييد

 

تعداد افراد و حرکات فیزیکی لازم در اتاق عمل بایستی کاهش یابدتا باکتری کمتری در فضا پخش شود ورود و خروجهای اتاق عمل باید توسط منشی کنترل شود.
از اساسی ترین وظایف پرسنل این است که جهت کاهش میزان آلودگی از رفت و آمد اضافی خودداری کنند.
بررسیهای انجام شده بر روی دفعات رفت و آمد در اتاق عمل نشان می دهد که : با افزایش تردد و دفعات رفت و آمد در اتاق عمل میزان عفونت سیر صعودی پیدا می کند.

به جز موارد فوق قوانین دیگری نیز برای ورود به اتاق عمل وجود دارد که شامل استفاده از :کلاه- ماسک- کفش مخصوص یا روکفشی و لباس مخصوص اتاق عمل می باشد.
کلاه
کلاه باید طوری باشد که بتواند موهای شخص را بطور کامل بپوشاند
اگر کلاه بند داشته باشد باید بند کلاه بسته شود تا
از افتادن آن به جلوی گان عمل و آلوده کردن آن جلوگیری شود.


کفش
کفشهای مورد استفاده در اتاق عمل بایستی تمیز و قابل شستشو باشند در صورت عدم دسترسی به این کفشها بایستی از روکشهای قابل شستشو یا یکبار مصرف استفاده شود.

 

ماسک
تمام افراد باید قبل از وارد شدن به اتاق عمل به صورت خود ماسک ببندند.
شرایط ماسک:
1- باید طوری باشد که بتواند بینی و دهان را بپوشاند.
2-گره ماسک باید نه زیاد سفت و نه زیاد شل باشد(بهتر است هوای تنفسی ازطریق ماسک فیلتره شود).
3- ما بین 2-3 عمل جراحی تعویض شود .
4- تا حد امکان از عطسه و سرفه خودداری شود.
توجه:
افرادیکه دچار سرماخوردگی شده اند، در صورت کافی بودن تعداد پرستاران اتاق عمل نباید وارد اتاق عمل شده و در جراحی شرکت کنند در غیر اینصورت باید از دو عدد ماسک استفاده نمایند.

 

پرسنل

 

پرسنل اتاق عمل در معرض خطر تماسهای شغلی با بیماریهای قابل انتقال از طریق خون هستند.

موارد مهم در مورد پرسنل شامل:

  • شستن دست
  • ماسک جراحی
  • گان
  • لباس اتاق عمل
  • تعویض کفش
  • ناخنهای کوتاه
  • دستکش لاتکس استریل
  • استریل نگهداشتن محوطه عمل تا پایان عمل
  • استفاده از دو جفت دستکش در مور د بیماران مشکوک به عفونت HBS وHIV.
  • هر یک از پرسنل اتاق عمل باید نسبت به تمام اتفاقاتی که در اطراف او به وقوع می پیونددو مخصوصا نسبت به ترالی های استریل و رفت و آمد افراد احساس مسئولیت کنند
 

اسکراب

 

اسکراب جراحی شامل دستها، ساعد و آرنج می شود و بلافاصله قبل از پوشیدن گان عمل و دستکش انجام می گیرد.

  

هدف از شستن دست یا اسکراب

 

شستن عملی است که در طی آن میکروارگانیسمهای موجود بر روی دست و ساعد بطور مکانیکی و با استفاده از مواد شیمیایی زدوده شود.

 میکرو ارگانیسمهای موجود بر روی پوست دو نوع هستند:
 

باکتریهای انتقالی

باکتریهای مقیم

 

باکتریهای انتقالی اغلب روی پوست موجود بوده و با شستشو به طریق مکانیکی و شیمیایی از بین می روند ولی باکتریهای مقیم در ریشه مو و غدد سباسه هستند.

 

مراحل آماده شدن برای اسکراب

 

خارج نمودن جواهرات دست

پوشیدن لباس مخصوص اتاق عمل

مرتب کردن کلاه و ماسک

برگرداندن آستین لباس اسکراب به اندازه 5/7 سانتیمتر بالای آرنج

تنظیم مقدار و درجه حرارت آب

کنترل پدال ظرف محتوی صابون یا مایع ضدعفونی کننده

 

توجه:

ناخنها باید کوتاه نگهداشته شوند و استفاده از لاک ناخن برای اعضا تیم جراحی مجاز نمی باشد.

انواع شستن دست یا اسکراب

دست شستن کامل(به روش زمانی یا روش ضربه ای)

اسکراب کوتاه مدت

 

ترتیب اسکراب

 

بعد از تمیز نمودن اولیه دستها، ناخنها و ساعد اسکراب شروع می شود؛لازم به ذکر است که در بین انجام پروسیجر(شستن دست)از انجام هر کاری حتی دست زدن به یک وسیله نیز باید خودداری شود.

در مورد مدت زمان لازم برای اسکراب سنتی مطالعه ای وجود ندارد اما کالج جراحان آمریکا 2 دقیقه برای شستن دست در نظر گرفته اند.

مطالعات اخیر نشان داده است که اسکراب در دو دقیقه برای کاستن تعداد فلور باکتری دست از اسکراب سنتی ده دقیقه ای موثرتر است.اما بهر حال مناسبترین مدت زمان برای اسکراب دست مشخص نیست.

دستورات زیادی برای اسکراب جراحی 2-5 دقیقه ای با استفاده از آنتی سپتیک وجود دارد.

در کتابها عنوان شده است که : اسکراب طولانی مدت میکربهای مقیم را از لایه های عمقی درم به سطح می کشاند.

و در آخر پرسنل اتاق عمل میتوانند با رعایت کردن نکات جزئی اما مهم به گونه ای به اخلاق در کار و حقوق بیمار پایبند باشند.



تاريخ : دوشنبه یازدهم اردیبهشت 1391 | 11:26 | نویسنده : معصومه درویش

روشهای ارتباط پزشک با بیمار

    پزشکان با ادای یک سوگند، متعهد می‌شوند به نجات زندگی‌ها بپردازند و در اوج رضایت از زمانی که پشت سر گذاشته‌اند، امیدوار به آینده‌ای پرثمر، بر منصب طبابت می‌نشینند. اکنون بعنوان یک متخصص مغز و اعصاب ، قلب ، ریه و یا هر تخصص دیگر به یکی از ارزشمندترین حرفه‌های بشری مشغولند. حرفه‌ای که رسالت "درمان" را بر دوش دارد. به سبب این شغل ، در طول روز با افراد زیادی از گروههای مختلف جنسی، اجتماعی و سنی مواجه می‌شوند. این افراد گرچه باهم فرق دارند اما پزشک همه را با یک نام مشترک یعنی بیمار می‌شناسد و بیمار می‌داند که می‌تواند به او اعتماد کند و مشکل خود را با وی درمیان گذارد. به دلیل همین اعتماد، بیمار، تصمیم گیری درباره سلامت خود را به پزشک می‌سپارد.



قابلیت و توانایی علمی پزشک از مهمترین دلائل این اعتماد است اما آنچه بیمار بدان نیاز دارد تنها تجربه و مهارت علمی پزشک نیست بلکه او طبیبی را برای درمان دردش می‌جوید و طبیب، پزشکی است که درمان را با حس همدردی و محبت نسبت به بیمار خود همراه می‌سازد. این شفقتی است که طبابت را زینت می‌بخشد و تاثیر شگفتی در جلب اعتماد بیمار به طبیب و روند درمان دارد. در گذشته که راههای مشخصی برای درمان بیماریها وجود نداشت، پزشکی به جای آنکه یک علم باشد بیشتر یک هنر محسوب می‌شد.

با ظهور علم و تکنولوژِی، جنبه‌های میان فردی مراقبت از بیمار تحت الشعاع قرار گرفت اما امروزه نگاه اجتماعی به علم پزشکی مجددا رواج یافته است. بطور کلی ارتباط بین پزشک و بیمار دو بعد ابزاری و بیانی دارد. جنبه ابزاری پزشکی مستلزم مهارت پزشک در استفاده از تکنیکهای درمانی ، انجام تستهای تشخیصی ، معاینات بدنی است و بعد بیانی آن منعکس کننده هنر طبابت است که شامل برقراری ارتباط صمیمی و گرم با بیمار و احساس همدردی با اوست.

روشهای ارتباط پزشک با بیمار

مدل فعال – نافعال

برخی معتقدند تمایز قدرت بین پزشک و بیمار برای تداوم دوره درمانی موثر لازم است. بیمار برای درمان خود اطلاعاتی را بدست می‌آورد و طلب کمک می‌کند. پزشک هم یک سری دستورالعملها را توصیه می‌کند و بیمار ناگزیر باید بپذیرد. این مدل شاید در موارد فوریتهای پزشکی موثر باشد اما در مورد بیماریهای مزمن محبوبیت خود را از دست داده است. در این روش پزشک درمان بیماری را بر عهده می‌گیرد اما بیمار هیچ اراده و کنترلی در روند درمان ندارد.

مدل هدایت – همکاری

این روش معمولترین راه درمانی است که در آن پزشک درمان را توصیه نموده و بیمار همکاری می‌کند. روش فوق با این ایده که "دکتر بهتر می‌داند" تطابق دارد که در آن پزشک دخالت دیکتاتور مآبانه‌ای ندارد بلکه مسئول است تا بهترین درمان را بیابد. بیمار هم اجازه دخالت چندانی نداشته و موظف است با پزشک همکاری کند.

مدل مشارکت دو طرفه

در مدل سوم پزشک و بیمار هر دو مسئولیت تصمیم گیری و برنامه ریزی دوره درمان را بر عهده دارند. هر دو طرف به نظر یکدیگر احترام می‌گذارند. برخی می‌گویند این مناسب‌ترین راه درمان بیماریهای مزمن است که در آن پزشک و بیمار ارتباط پیوسته و مفیدی باهم دارند تا کفایت درمان را بررسی کنند.

اخلاق پزشکی

بر اساس اصول اخلاق پزشکی عملکرد پزشک نباید هیچگونه صدمه عمدی چه از طریق یک اقدام غلط و یا غفلت از انجام کاری را به بیمار برساند و تلاشهای صورت گرفته جهت درمان باید به نفع او باشد و این به معنی فراهم آوردن یک استاندارد قابل قبول و مناسب برای مراقبت از بیمار است که احتمال آسیب رسانی به وی را به حداقل می‌رساند. اصل دیگری که در اخلاق پزشکی مطرح است عدالت است. این مقوله در حوزه پزشکی معمولا بصورت نوعی انصاف مطرح می‌شود و اشاره به توزیع منصفانه خدمات رسانی دارد. در اینجا نیز همه یکسان هستند ولذا باید از درمان برابر ، بهره‌مند شوند.

اما علاوه بر دانش و آگاهی کافی و به روز ، مهارت در تشخیص ، شناخت و بکار گیری روشهای درمانی موثر که از ویژگیهای مهم و در واقع لازمه پرداختن به حرفه پزشکی هستند، یک ضرورت دیگر در طب ، علاقمندی به بشریت است. فرانسیس پی بادی (Frances W.Peabody) در مقاله خود بنام "مراقبت از بیمار" می‌نویسد:"یکی از ضروریترین ویژگیهای پزشک خوب ، حس بشر دوستانه اوست چرا که راز مراقبت از بیمار در علاقه به وی نهفته است".

خصوصیات یک پزشک خوب

پزشک خوب
- متوجه نیاز بیمار ، توانا ، همراه ، مشاور ، صمیمی ، و اطمینان دهنده
- متعادل ، با ایمان ، با شهامت ، و شجاع
- با توجه ، دل نگران ، با قابلیت ، دلسوز ، بی‌پروا ، خلاق ، دارای مهارتهای ارتباطی قوی
- خونسرد ، تسلی دهنده ، مدارا کننده ، با وجدان و وظیفه شناس ، همراه ، و صاحب کمال و معرفت
- کاوشگر ، دارای توانایی مباحثه و مناظره ، قاطع ، حساس و دقیق
- پیرو اصول اخلاقی ، دارای حس یکدلی ، کارآمد ، بردبار ، مشتاق و پرانرژی
- دارای رفتار دوستانه ، باوفا نسبت به بیمار ، انعطاف پذیر
- انسانی صادق ، خوش اخلاق ، نوع دوست ، فروتن ، با وقار و امیدوار
- روشنفکر ، محقق ، منصف ، دارای اطلاعات مفید
- دارای قضاوت عاقلانه و عادلانه ، خوش برخورد
- مطلع و مهربان
- آماده یادگیری ، شنونده خوب و وظیفه شناس
- سخاوتمند ، پذیرای افکار نو ، خوش بین و هوشیار
- صبور و با گذشت
- واقع بین ، عاری از خود پرستی و عجب و ... است.

شاید شناخت همه ویژگیهای پزشک خوب دشوارباشد و حتی با اطلاع از این شرایط ، ممکن است موارد دیگری در زمینه درمان برخی بیماران باشد که وی باید از آن آگاهی یابد. آنچه یک پزشک را به طبیبی حاذق تبدیل می‌کند همراهی علم پزشکی با هنر طبابت است. این دو متضاد هم نیستند بلکه کامل کننده یکدیگرند.

پزشکی در منظر عام و بیماران

  • تصویری که پزشک از بیمار خود بدست می‌آورد یک پروفایل کلینیکی صرف نیست بلکه تصویر بیماری است که توسط مجموعه‌ای از عوامل شامل خانواده ، دوستان ، شغل ، روابط ، خوشیها و ناخوشیها ، امیدها و ترسها احاطه شده است. بنابراین پزشکی که بدون توجه به این عوامل موثر در زندگی احساسی بیمار ، در پی درمان او باشد ، در کار خود موفق نخواهد شد.

  • بیماران کسی را می‌خواهند که به فکر آنها باشد و عمده توجهش نه به بیماریها بلکه به خود بیماران باشد. این افکار زیبا و خوشایند از رابطه بیمار و پزشک امروزه بیش از پیش مورد توجه قرار می‌گیرد.
  • طبابت بعنوان یک حرفه ارزشمند زمانی موثر خواهد بود که طبیب توجه ژرفی به بیمار در مقام یک انسان داشته باشد و این درک عمیق را با حس همدردی و علم و دانش کافی همراه نماید.

  • پزشک بی‌حوصله و یا بی‌تفاوت نسبت به بیمار موفق به کسب اطلاعات سودمند از او نخواهد شد.
  • بد نیست پزشکان بدانند که بیماران اغلب ، آنها را بدقت زیر نظر دارند و به رفتارشان توجه می‌کنند. نحوه رفتار پزشک در شرح بیماری از سوی بیمار دخالت دارد.
  • پزشک خشن و غیر علاقمند به بیمار ، ممکن است در آنالیز اطلاعات بالینی یعنی یافتن راه حل مشکل بیمار ناموفق باشد. در حالیکه یک پزشک خوب با نگاهی مهربان و چشمانی پر از همدردی بیمارش را می‌نگرد. او بیمار را بر خود ارجح می‌داند نه خود را بر بیمار.

  • همه ما پزشکانی را ترجیح می‌دهیم که بدون توجه به موقعیت اجتماعی اقتصادی بیماران با آنها یکسان برخورد می‌کنند. این پزشکان حامی بیماران خود هستند و برای این حمایت از قدرت دانش و مهارتهای ارتباطی استفاده می‌کنند. به این ترتیب در عین حالیکه به بیمار با هر سطحی از اطلاعات احترام می‌گذارند بهترین و موثرترین روش را برای درمان او بکار می‌بندند. به هنگام پرسش از بیمار ادب را رعایت می‌کنند و به او اجازه می‌دهند راحت صحبت کند در حالیکه خودشان به دقت به حرفهای او گوش می‌دهند.

  • و بالاخره یکی از اساسی‌ترین ویژگیهای یک پزشک خوب ، باور او به وجود قدرتی برتر است که همه را تحت نظر دارد. این اعتقاد باعث می‌شود هر کسی در انجام وظیفه خود به بهترین نحو بکوشد و پزشکان متعهد نیز از این قاعده مستثنی نیستند.

و حرف آخر اینکه: پزشکان متعهد ، علم را به زیور حکمت می‌آرایند ، شفقت را با جدیت همراه می‌سازند ، انصاف را زینت بخش رفتارشان نموده و آنگاه طبابت می‌کنند.

منبع : اخلاق پزشکی در نظام سلامت

تاريخ : جمعه بیست و پنجم فروردین 1391 | 11:53 | نویسنده : معصومه درویش
                                                                    

اخلاق پرستارى، مثل اخلاق پزشكى يك فريضه است، يك وظيفه است. اجر شما بسيار زياد است، تكليف شما هم بسيار سنگين است؛ چون بيمار انسانى، يك ماشين نيست؛ يك مجموعه‌ى آهن و فولاد و پيچ و مهره نيست؛ فقط جسم نيست. روح انسان، احساسات انسان، عواطف انسان، بخصوص در هنگامى كه مريض است، دردمند است، خيلى نيازمند لطف است، نيازمند نوازش است. گاهى يك لبخند شما، از دارو و درمانى كه براى اين بيمار به كار ميرود، ارزشش بيشتر است، اثرش بيشتر است. بيمار دچار آشفتگى است، دچار ناراحتى است - بخصوص بيماران سخت - كمك به او، فقط كمك به جسم او نيست؛ جسم او را با دارو و درمان و تزريق و تدابير پزشكى بايستى علاج كرد؛ اما روح او با محبت، با لطف، با نوازش، با مهربانى درمان ميشود. گاهى اين درمان روحى، حتّى جاى درمان جسمى را هم ميگيرد؛ اين، هم علمى است، هم به تجربه ثابت شده است كه شادى روح انسان، شادى عصبى و احساسى انسان، بر روى جسم او تأثير مثبت ميگذارد. اين، دست شماست؛ در اختيار پرستاران است.



تاريخ : پنجشنبه هفدهم فروردین 1391 | 14:43 | نویسنده : محمد سامی

اين كدها پس از انجام يك طرح پژوهشي تحت عنوان ” تدوين موازين اخلاقي و حقوقي جهت حفاظت از آزمودني در پژوهشهاي علوم پزشكي“ كه حاصل مطالعاتي بر روي كتب و مقالات منتشره درباره رضايت آگاهانه، نفع و ضرر و نحوه انتخاب آزمودني و همچنين مورد توجه قراردادن بيانيه هاي نورنبرگ، هلسينگي و بيانيه بلمونت بوده است با تطبيق نتايج با فقه و حقوق اسلامي و نيز همخواني با فرهنگ و اعتقادات حاكم بر جامعه اسلامي ما با تصويب نهائي كميته كشوري اخلاق در پژوهشهاي علوم پزشكي براي بهره برداري و مبناي قضاوت اخلاقي كميته هاي منطقه اي اخلاق در پژوهش تهيه و به دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي به شرح زير اعلام گرديد:

1- كسب رضايت آگاهانه در كليه تحقيقاتي كه بر روي آزمودني انساني انجام مي گيرد ضروري است. در مورد تحقيقات مداخله اي، كسب رضايت آگاهانه بايد كتبي باشد.

2- ارجحيت منافع جامعه يا پيشرفت علم نمي تواند توجيحي براي قراردادن آزمودني در معرض ضرر و زيان غير معقول باشد و يا محدوديتي در اعمال اراده و اختيار او ايجاد نمايد.

3- كسب رضايت آگاهانه بايستي فارغ از هرگونه اجبار، تهديد، تطميع و اغوا انجام گرديد، در غير اينصورت رضايت اخذ شده باطل و هيچ اثر قانوني براي مترتب نيست و در صورت بروز هرگونه خسارت، مسئوليت آن متوجه پژوهشگر خواهد بود.

4- در مواردي كه به لحاظ تشكيلاتي، محقق موقعيتي بالاتر و موثرتر نسبت به آزمودني داشته باشد، علت انتخاب آزمودني بايد به تاييد كميته اخلاق در پژوهش رسيده و توسط فردي ثالث رضايت آگاهانه كسب شود.

5-در انجام تحقيقات علوم پزشكي اعم از درماني و غير درماني محقق مكلف است اطلاعات مربوط به روش اجراء و هدف از انجام تحقيق، زيانهاي احتمالي، فوايد ماهيت و مدت تحقيق را به ميزاني كه با آزمودني ارتباط دارد به وي تفهيم نموده و به سوالات او پاسخهاي قانه كننده دهد و مراتب مذكور را در رضايت نامه قيد نمايد.

6- در تحقيقات علوم پزشكي بايد قبل از انجام تحقيق تمهيدات لازم فراهم گرددو در صورت بروز خسارت غير متعارف جبران شود.

7- نحوه ارائه گزارش يا اعلام نتيجه تحقيقات مي بايد متضمن رعايت حقوق مادي و معنوي عناصر ذيربط آزمودني، پژوهشگر، پژوهش و سازمان مربوطه باشد.

8- محقق بايد به آزمودني اعلام نمايد كه مي تواند در هر زمان كه مايل باشد از شركت در تحقيق منصرف شود بديهي است در صورت انصراف پژوهشگر مكلف است مواردي را كه ترك تحقيق، تبعات نامطلوبي نصيب آزمودني مي نمايد به ايشان تفهيم نموده و او را حمايت كند.

9- چنانچه به نظر پژوهشگر ، ارائه بعضي از اطلاعات به آزمودني منجر به مخدوش شدن نتايج تحقيق گردد، عدم ارائه اين اطلاعات مي بايستي با تاييد كميته اخلاق در پژوهش باشد و ضمنا برنامه ريزي كاملي جهت آگاهي به موقع آزمودني از آن اطلاعات تدارك ديده مي شود.

10- مسئوليت تفهيم اطلاعات به آزمودني به عهده محقق است، در مواردي كه فرد ديگري اين اطلاعات را به آزمودني بدهد از محقق سبب مسئوليت نمي گردد.

11- شركت دادن آزمودني در پژوهش، بدون ارائه اطلاعات مربوط به پژوهش ممنوع است. مگر اينكه آزمودني آگاهانه از حق خود در كسب اطلاعات صرفنظر كرده باشد.

12- در تحقيقات كارآزمايي باليني كه وجود دو گروه شاهد و مورد ضروري است بايستي به آزمودنيها اطلاع داد كه در تحقيق شركت كرده اند ممكن است به طور تصادفي در يكي از دو گروه فوق قرار گيرند.

13- در تحقيقات درماني ميزان ضرر و زيان بايستي كمتر از منافع تحقيق باشد

14- در تحقيقات غير درماني ميزان ضرر قابل پذيرش نبايستي از ميزان ضرري كه آزمودني در زندگي روزمره با آنها مواجه است بيشتر باشد. توضيح آنكه در محاسبه ضررو زيان در زندگي روزمره ضرورت دارد.

15- عملي بودن، ساده بودن، راحت بودن، سريع بودن ، اقتصادي بودن و مشابه آن نمي تواند توجيهي مواجه نمودن آزمودني با ضرر و زيان اضافي در تحقيق باشد.

16- در تحقيقاتي كه داراي زيان احتمالي بوده و آزمودنيهاي در آنها مورد پژوهش قرار مي گيرند كه دچار فقر فرهنگي يا اجتماعي و يا مالي هستند لازم است درك صحيح آزمودنيها از اين زيانها مورد تاييد كميته اخلاق در پژوهش قرار گيرد.

17- محقق موظف است كه اطلاعات مربوط به آزمودني را به عنوان ”راز“ تلقي و آن را افشاء ننموده و ضمنا شرايط عدم افشاء آن را نيز فراهم كند، مگر آنكه در اين مسير محدوديتي داشته باشد كه در اينصورت بايد قبلا آزمودني را مطلع نمايد.

18- در مواردي كه آزمودني از نوع دارو در تحقيق بي اطلاع باشد، محقق بايستي ترتيبي اتخاذ نمايد كه در شرايط ضروري، اطلاعات مربوط به دارو را در اختيار آزمودني و يا پزشك معالج او قرار دهد.

19- هرگونه صدمه جسمي و زيان مالي كه در پي انجام تحقيق بر آزمودني تحميل شود بايستي مطابق قوانين موجود جبران گردد.

20- انجام روشهاي گوناگون تحقيق نبايد مغاير با موازين ديني و فرهنگي آزمودني و جامعه باشد.

21- در شرايط مساوي در روند تحقيق چه از نظر نوع آزمودني و چه از نظر روش تحقيق- انتخاب آزمودني از بين زندانيان و گروههاي خاص از طرفي و بقيه جامعه از طرف ديگر انتخاب اولويت به عهده كميته اخلاق در پژوهش است.

22- شركت زندانيان در تحقيقاتي كه نتايج آن منحصر به زندانيان مي شود با كسب رضايت آگاهانه كتبي بلامانع است.

23- زندانيان را به علت شرايط خاص از جمله در دسترس بودن آنان نبايد به عنوان آزمودني ترجيحي در تحقيقات شركت داد و از طرفي نيز نمي توان آنها را از منافع تحقيق محروم نمود.

24- شركت گروههاي صغار، عقب ماندگي ذهني، مبتلايان به زوال عقل و بيماران روان پريش در كليه تحقيقات به شرايط كسب رضايت كتبي از ولي قانوني آنها و اثبات ضرورت انجام چنين تحقيقي بلامانع است. در صورتيكه در ابتداي تحقيق آزمودني زوال عقل و يا علائم روان پريشي نداشته و در مدت انجام تحقيق مبتلا به علائم روان پريشي و يا زوال عقل گردد، رضايت قبلي باطل بوده و بايد از ولي قانوني او رضايت كتبي كسب شود. آزمودنيهايي كه در ابتداي تحقيق روان پريش يا صغير بوده اند اگر در مدت انجام تحقيق به ترتيب واجد صلاحيت يا كبير شوند، رضايت قبلي ولي ايشان باطل بوده و لازم است رضايت كتبي جديدي از خود ايشان كسب شود.

25- انجام تحققيات غير درماني بر روي جنين مجاز نيست. انجام تحقيقات درماني بر روي جنين مجاز است كه به نفع جنين و يا مادرش بوده و ضرري متوجه هيچ يك از آنان نگردد. بديهي است سبب رضايت آگاهانه كتبي از مادر و ولي قانوني جنين ضروري است.

26- انجام تحقيق بر روي جنينهاي سقط شده به ضرورت و رعايت موازين قانوني بلامانع است.

منبع : دانشگاه علوم پزشکی ارومیه